Samenhang in

Regio Noord-Nederland

Download PDF

Noord-Nederland staat midden in het proces van het vergroenen van fossiel-gedreven bedrijvigheid door o.a. waterstoftoepassingen en elektrificatie. Techniekontwikkeling, toepassing in de markt en de vraag naar de juiste kennis en vaardigheden en scholing zijn daarbij nauw met elkaar verweven. Vanuit verschillende perspectieven zoals werknemers, werkgevers, overheden en kennisinstellingen is er behoefte aan beleidsinstrumenten, juridische kaders en ontwikkelcapaciteit om investeringsplannen op elkaar aan te sluiten en de waardeketens verder te sluiten.

Belang voor samenhang: de knelpunten in de regio

    Transformatie na sluiting aardgasveld

    Verbeteren van de sterke positie in de waterstofeconomie (Hydrogen Valley)

    Transitie van fossiele bedrijfsvoering naar duurzame energie en chemie

Samenhang in de regio

In deze regio wordt samenhang gecreëerd door bedrijven, onderwijsinstellingen kennisinstituten en beleidsmakers sterker met elkaar te verbinden. Dit lukt onder ander door:

  1. Het MBO heeft een centralere positie in de programmering en uitvoering van human capital-agenda's gekregen.
  2. Het stimuleren van verduurzaming van het midden- en kleinbedrijf
    • #Hoe?Ondersteunen initiatieven zoals de Groene Waterstof Booster.
  3. Kennis en innovaties breder beschikbaar stellen
    • #Hoe?Inzetten op valorisaties van het Nationaal Kennisplatform Waterstof.
  4. Opschaling learning communities
    • #Hoe?Aanbieden geïntegreerde experimenteer- en trainingsfaciliteiten in de regio.
Lees meer over de samenhangende aanpak

Succesvolle voorbeelden in het kort

ENTRANCE: Entrance Centre of Expertise Energy wil de overgang naar een schone en betaalbare energievoorziening versnellen. Hiervoor worden energieprofessionals opgeleid én worden goede ideeën ontwikkeld tot oplossingen.

Het Hydrogen Valley Campus Europe (HVCE) fungeert als kenniscentrum, waar onderzoek, innovatie en valorisatie samenkomen in hubs en proeftuinen. Dit wordt gefinancierd door Europese, nationale en regionale programma's (zoals JTF, Horizon, Interreg, GroenvermogenNL, LLO-Katalysator, Katapult, MMIP, NPG, Baanbrekers).

New Energy Coalition: Het Human Capital programma brengt partijen samen om op nationaal en internationaal niveau relevante kennis en vaardigheden te creëren, combineren en verspreiden. Het doel is om de juiste balans te realiseren tussen het aanbod van en de vraag naar vaardigheden door de energietransitie. Hierbij is het streven om onder één herkenbaar label een coherent pakket voor leven lang te creëren, om zo het onderwijs en de arbeidsmarkt dichter bij elkaar te brengen, van basisonderwijs tot managementprogramma's voor professionals.

Knelpunten

Voor een samenhangende aanpak:

  • Concurrentie tussen partijen kan zorgen voor belemmering van samenwerkingen. Dit kan komen doordat:
    • Partijen niet van elkaars programma's gebruik willen maken maar zelf iets willen opzetten;
    • Als partijen kennis vermarkten waardoor de gegenereerde kennis (bv. door kennishubs) minder toegankelijk is.
  • Bij learning communities is er een gebrek aan gerichte ontwikkel- en uitvoeringscapaciteit om concrete impact te kunnen maken.

Omtrent financiering

  • Er ontbreekt een structurele ontwikkelomgeving voor het mbo; financiering voor het mbo blijft achter.
  • Investeringen bereiken maar in beperkte mate het regionale mkb.
  • Regelingen voor het verbinden van grootbedrijven en het mkb ontbreken (zeker in de toekomstige beleidsplannen).
  • Er is op dit moment sprake van veel versnipperde regelingen en trajecten wat de uitvoeringspraktijk en opschaling bemoeilijkt.

Witte vlekken in de regio

  • Op nationaal niveau zou het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) een actievere rol kunnen spelen in het versterken van de ontwikkelcapaciteit van het mbo.
    • Dit vraagt om meer dan incidentele financiering; er is behoefte aan structurele middelen die het mbo in staat stellen een blijvende bijdrage te leveren aan de uitdagingen van de energietransitie.
  • Er is behoefte aan zogeheten 'fusion onderwijs', waarin docenten van mbo-, hbo- en wo-instellingen nauwer samenwerken aan projecten die aansluiten bij de behoeften van het bedrijfsleven.
    • Dit zou niet alleen bijdragen aan meer samenhang in het onderwijs, maar ook aan een betere aansluiting tussen verschillende opleidingsniveaus en de praktijk.
  • Er ontbreekt nog een sterke verbinding tussen de energietransitie, grondstoftransitie, ruimtegebruik en de bio-agrarische sector.
    • Juist op het snijvlak van deze thema's liggen grote mogelijkheden om sectoroverstijgende innovaties en oplossingen te ontwikkelen.

Kansen & suggesties uit de regio

  • Ga de versnipperde aandacht voor diverse thema's en schaalniveaus tegen, zoals binnen:
    • Publiek versus privaat
    • mbo versus hbo versus wo
    • lokaal versus regionaal versus provinciaal
  • Zorg voor gerichtere financiering voor het mbo en regionale mkb.

Succesverhalen in beeld

Elke regio heeft unieke successen geboekt door te werken aan een samenhangende aanpak. Om te kunnen leren van elkaars successen zijn er 4 succesverhalen verzameld. Deze voorbeelden laten zien hoe een samenhangende aanpak leidt tot concrete resultaten en bieden een leidraad voor iedereen die een soortgelijke aanpak overweegt.

Bekijk alle succesverhalen