Samenhang in

Regio Zuid-West

Download PDF

De regio Zeeland kenmerkt zich door een relatief kleine bevolking en een grote aanwezigheid van industrie. De industrieën in de regio zijn divers en sterk rondom de wind op zee-sector, procesindustrie en de groene waterstofeconomie. De regio staat tevens bekend om het havengebied van 'North Sea Port', welke een belangrijke economische motor is voor de Vlaams-Nederlandse Schelde-Deltaregio. Gezamenlijk resulteren deze sectoren in circa 100.000 banen in de regio. Daarnaast kenmerkt de regio Zuid-West zich door haar positie als grensgebied, wat mogelijkheden biedt tot economische samenwerking met de Belgische havens.

Belang voor samenhang: de knelpunten in de regio

    Relatief kleine bevolking

    Grote aanwezigheid van zware industrie

    Grote verduurzamingsopgave: 30% van de landelijke uitstoot en 2% van de bevolking

Ambitie

Het vullen van zo'n 100.000 banen die resulteren uit de industrieën in de regio.

Samenhang in de regio

Zeeuwse ingrediënten voor het creëren van samenhang:

  1. Voor een toekomstbestendige arbeidsmarkt is het 'Aanvalsplan arbeidsmarkt' opgesteld om vacatures te kunnen vullen.
    • #Hoe?
      Het aanvalsplan gaat uit van de vraag van werkgevers en is opgesteld a.d.h.v. 3 pijlers:
      • Iedereen doet mee: Zeeuwen voor Zeeuwse vacatures
      • Samen de schouders eronder: werkenden zo goed mogelijk inzetten
      • Marketing: niet-Zeeuwen voor Zeeuwse vacatures
  2. Zeeland richt zich op gecoördineerde scholing rondom de energietransitie binnen en tussen de verschillende onderwijsniveaus waardoor de kennisinfrastructuur en onderzoeksfaciliteiten onderling gedeeld kunnen worden.
    • #Hoe?Het mbo, hbo en wo werken samen aan nieuwe opleidingen, leven lang ontwikkelen en praktijkgericht onderzoek rondom de energietransitie.
    • #Hoe?Het mbo en het hbo hebben samen de Energy Campus opgezet: Dit is een samenwerking tussen Scalda, HZ University of Applied Science en de Zeeuwse innovatiehub Dockwize.
    • #Hoe?Het Delta Climate Center en Campus Zeeland heeft de energietransitie als een van de kernthema's.
    • #Hoe?In het Joint Research Center Zeeland werken studenten en onderzoekers van verschillende opleidingen samen met de praktijk aan de nodige oplossingen.
  3. De regio heeft op het gebied van kennisdeling meerdere netwerken opgezet:
    • #Hoe?Via HR-Netwerk Zeeland is een cross-sectoraal netwerk opgezet voor HR-professionals dat een bijdrage levert aan het oplossen van Zeeuwse arbeidsmarktvraagstukken.
    • #Hoe?Vanuit het kennis- en innovatienetwerk Platform Energy Port Zeeland (PEPZ), waarin 340 Zeeuwse bedrijven aangesloten zijn, wordt kennis over de energietransitie gedeeld en een learning community opgezet om samen te werken, leren en innoveren.
  4. Door de sterke verbinding met GroenvermogenNL ligt er een goede basis voor samenhang tussen activiteiten en worden als gevolg hiervan financieringsmiddelen goed gevonden en benut.
Lees meer over de samenhangende aanpak

Succesvol voorbeeld: Smart Delta Resources

Smart Delta Resources (SDR) is een publiek-privaat samenwerkingsverband in de Schelde-Deltaregio, met een focus op duurzame industrie en energietransitie. Het verbindt grote industriebedrijven zoals Dow, Yara, en Zeeland Refinery met overheden en kennisinstellingen in zowel Nederland als Vlaanderen.

SDR slaagt erin inhoudelijke ambities en financiering met elkaar te verbinden door:

  1. Duidelijke inhoudelijke focus: Focus op vijf inhoudelijke thema's (waterstof, CCS, elektrificatie, circulariteit, en restwarmte).
  2. Netwerk als katalysator: Door intensieve samenwerking met industrie, overheden en onderwijs wordt een breed draagvlak gecreëerd voor financieringsaanvragen.
  3. Faciliterende rol: Het verbinden van projecten aan financieringsbronnen via een structuur van klankbordgroepen en thema-specifieke samenwerking.

Lees meer over Smart Delta Resources door het gehele regioportret te downloaden.

Knelpunten

Voor een samenhangende aanpak:

  • De verschillende samenwerkingsverbanden (zoals SDR) hebben vooral een economisch gedreven startpunt vanuit de industrie, human capital wordt hier wel bij betrokken maar heeft geen centrale rol.
  • Er wordt vaak naar het onderwijs gekeken voor de uitvoering van human capital activiteiten. Zeeland heeft echter een beperkt aantal onderwijsinstellingen dat technische en transitiegerichte opleidingen aanbiedt (Scalda (MBO), HZ University of Applied Sciences (HBO) en de University College Roosevelt (WO)), waardoor de uitvoeringskracht in de regio beperkt is.
  • De regionale liaisons en de coördinatoren van samenwerkingsverbanden realiseren samenhang in projecten binnen specifieke thema's. Thema-overstijgende samenhang wordt vooralsnog niet/beperkt gerealiseerd.

Omtrent financiering

  • De regionale liaisons hebben een trekkende rol in de regio, maar hebben beperkt ruimte en middelen voor een samenhangende aanpak. Ze werken op projectbasis wat betekent dat zij duidelijke doelen en begrotingen hebben. Dit laat weinig ruimte over voor coördinatie en samenhang met zaken die niet direct binnen de scope van een project vallen.
  • Financieringsprogramma's zijn niet goed op elkaar afgestemd. Ook als de voorwaarden van regelingen wel op elkaar aansluiten, lopen de tijdlijnen van openstellingen veelal niet synchroon.
  • Diverse financieringsbronnen (bijv. NWO) zijn niet of slechts beperkt toegankelijk voor het MBO. Zeker in een regio waar weinig HBO en WO aanwezig is wordt dit als knelpunt ervaren.

Witte vlekken in de regio

  • Veel subsidies zijn gericht op onderzoek en niet op onderwijsontwikkeling. Dit maakt het lastig om veel arbeidsmarkt- en human capital-projecten in te passen in het instrumentarium.
    • Een meer gevarieerd aanbod zou hierbij helpen.
  • Er is op dit moment geen centraal project, programma of bureau dat probeert een samenhangende aanpak te realiseren.
    • Voor zover mogelijk wordt deze taak momenteel opgepakt door de regionale liaisons van GroenvermogenNL, maar zij zijn niet toegerust om deze taak volledig en op de lange termijn uit te voeren.
  • Er is relatief weinig regionale financiering vanuit de regio.
    • Of hierbij zijn alleen kleinere budgetten beschikbaar.
  • Er is nog geen centrale human capital aanpak voor de regio.
    • Ook lijken de ROM's en arbeidsmarktregio's een beperkte rol te hebben t.a.v. de arbeidsmarktinzet voor de energietransitie.

Kansen & suggesties uit de regio

  • Zorg voor meer coördinatie en samenhang tussen financieringsprogramma's om het combineren van middelen mogelijk te maken.
  • Breng meer variatie in het financieringsinstrumentarium om zo 'totaalplaatje' van onderwijs en arbeidsmarkt te financieren in plaats van losstaande onderdelen.
  • Ontwikkel in triple helix verband een organisatievorm voor de toekomst waarbij één partij of samenwerkingsverband zich eigenaar voelt over het arbeidsmarktvraagstuk en hier ook een coördinerende rol in neemt.
  • Ontwikkel een human capital agenda vanuit de industrie en koppel de onderwijsinstellingen hieraan als partners.

Succesverhalen in beeld

Elke regio heeft unieke successen geboekt door te werken aan een samenhangende aanpak. Om te kunnen leren van elkaars successen zijn er 4 succesverhalen verzameld. Deze voorbeelden laten zien hoe een samenhangende aanpak leidt tot concrete resultaten en bieden een leidraad voor iedereen die een soortgelijke aanpak overweegt.

Bekijk alle succesverhalen